İş Hukuku Nedir?
İş hukuku, işçi ile işveren arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen, çalışma yaşamının kurallarını belirleyen hukuk dalıdır. 4857 sayılı İş Kanunu başta olmak üzere; Deniz İş Kanunu, Basın İş Kanunu, Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu (6356), İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (6331) ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (5510) bu alanın temel kaynaklarıdır.
İş hukuku, hem bireysel iş ilişkilerini (işe alma, ücret, fazla mesai, izinler, iş sözleşmesinin sona ermesi) hem de toplu iş ilişkilerini (sendika hakları, toplu sözleşme, grev) kapsar. Sosyal güvenlik hukuku da iş hukukuyla sıkı bağlantılı olup, SGK uyuşmazlıkları, iş kazası ve meslek hastalığı dosyaları bu alana girer.
İş Hukuku Hizmetlerimiz
Şahin Hukuk Bürosu olarak iş hukukunun çeşitli alanlarında hem işçi hem de işveren tarafına hukuki destek sunmaktayız:
Kıdem ve İhbar Tazminatı Davaları
İş sözleşmesinin haklı/haksız feshi durumunda kıdem ve ihbar tazminatı hesaplaması, alacak takibi ve dava süreçleri.
İşe İade Davaları
İş güvencesi kapsamındaki işçilerin geçerli sebep gösterilmeden işten çıkarılması halinde işe iade ve tazminat talebi.
Mobbing ve Kötü Niyet Tazminatı
İşyerinde psikolojik taciz, ayrımcılık ve kötü niyetli fesih durumlarında manevi tazminat ve kötü niyet tazminatı talepleri.
Fazla Mesai ve Ücret Alacakları
Ödenmemiş ücret, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri için alacak davaları.
İş Kazası ve Meslek Hastalığı
İş kazası sonucu maddi-manevi tazminat, destekten yoksun kalma tazminatı ve SGK'ya rücu davalarında temsil.
Hizmet Tespiti Davaları
SGK'ya bildirilmeyen sigortasız çalışma sürelerinin tespiti ve sigortalılığın resmen kabulü davaları.
İşveren Vekilliği ve Danışmanlık
Kurumsal müvekkillere iş sözleşmesi hazırlanması, fesih süreçlerinin yönetimi, uyum (compliance) danışmanlığı.
Toplu İş Hukuku ve Sendika İşlemleri
Sendikal haklar, toplu iş sözleşmesi uyuşmazlıkları, grev ve lokavt süreçleri.
Arabuluculuk: İş Hukukunda Zorunlu Adım
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca; iş sözleşmesinden kaynaklanan kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ve diğer işçilik alacaklarına ilişkin davalar ile işe iade davaları açılmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılırsa, anlaşma belgesi ilam niteliğinde olup doğrudan icraya konulabilir. Anlaşma sağlanamaması halinde son tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneği dava dilekçesine eklenir. Arabuluculuk dava şartı olduğundan, eklenmediği takdirde dava reddedilir.
Şahin Hukuk Bürosu olarak müvekkillerimizi hem arabuluculuk sürecinde temsil ediyor hem de arabuluculuk öncesi belge ve hesap hazırlıklarını titizlikle yürütüyoruz.
Kıdem ve İhbar Tazminatının Şartları
Kıdem Tazminatı Şartları
1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi (4857'de yürürlükte tutulan tek madde) uyarınca işçinin kıdem tazminatına hak kazanması için:
- İşyerinde en az 1 yıl çalışmış olması,
- İş sözleşmesinin; işveren tarafından haklı neden dışında bir sebeple feshi, işçi tarafından haklı nedenle feshi, askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlenmesi (1 yıl içinde) veya işçinin ölümü sebepleriyle son bulmuş olması gerekir.
Hesaplama, her tam yıl için bir aylık brüt ücret üzerinden yapılır ve 2026 yılı kıdem tavanı dikkate alınır.
İhbar Tazminatı Şartları
İş Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinden önce işverenin/işçinin kıdem süresine göre belirli sürelerle haber vermesi gerekir:
- İşi 6 aydan az sürmüş işçi için: 2 hafta
- İşi 6 ay - 1,5 yıl arası sürmüş işçi için: 4 hafta
- İşi 1,5 - 3 yıl arası sürmüş işçi için: 6 hafta
- İşi 3 yıldan fazla sürmüş işçi için: 8 hafta
Bu sürelere uyulmadan fesih yapılırsa, ihbar süresine ilişkin ücret tutarı ihbar tazminatı olarak ödenir.
İş Davalarında Süreç
Şahin Hukuk Bürosu olarak iş hukuku dosyalarında izlediğimiz aşamalar:
- İlk Görüşme ve Belge İncelemesi İş sözleşmesi, bordrolar, fesih bildirimi, SGK kayıtları, e-Devlet hizmet dökümünün incelenmesi ve hukuki değerlendirme.
- Alacakların Hesaplanması Kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin ve diğer alacakların güncel veriler üzerinden hesaplanması.
- Arabuluculuk Aşaması Dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk başvurusu, müzakerelerde temsil ve anlaşma değerlendirmesi.
- Dava Açılması Anlaşmazlık halinde yetkili İş Mahkemesi'ne dava dilekçesinin sunulması, deliller ve tanık listesinin verilmesi.
- Yargılama Aşaması Duruşmaların takibi, tanık ve bilirkişi delillerinin değerlendirilmesi, beyanların sunulması.
- Karar ve İcra Lehe karar halinde icra takibi başlatılması, aleyhe karar halinde istinaf-temyiz başvuruları.
Çalışma Yaklaşımımız
İş hukuku, kısa zamanaşımı süreleri ve detaylı hesaplama gerektirmesi nedeniyle titiz takip isteyen bir alandır. Şahin Hukuk Bürosu olarak:
- Hesaplamada doğruluk: Her alacak kalemi güncel asgari ücret, kıdem tavanı ve faiz oranları üzerinden ayrı ayrı hesaplanır.
- İki taraflı bakış: Hem işçi hem işveren dosyalarındaki deneyimimiz, karşı tarafın olası argümanlarını öngörmeyi sağlar.
- Zamanaşımı takibi: Ücret alacaklarında 5 yıl, tazminat alacaklarında 10 yıllık zamanaşımı sürelerinin titiz takibi.
- Arabuluculuk hazırlığı: Müzakere masasına eksiksiz hesap ve belgelerle oturulmasını sağlarız.
- Şeffaf süreç: Olası senaryolar ve riskler konusunda müvekkilimize gerçekçi bilgi veririz; sonuç vaadi vermeyiz.
Sıkça Sorulan Sorular
İstifa ettim, kıdem tazminatı alabilir miyim?
İşçinin kendi isteğiyle istifası, kural olarak kıdem tazminatı hakkı doğurmaz. Ancak istifanın haklı nedene dayanması (ücretin ödenmemesi, mobbing, çalışma koşullarının ağırlaştırılması, sigorta primlerinin eksik yatırılması vb.) durumunda kıdem tazminatı hakkı doğar. Ayrıca askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlilik (evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde) ve işçinin ölümü hallerinde de kıdem tazminatı ödenir. Her durumun kendi koşullarında değerlendirilmesi gerekir.
İşe iade davası kimler için mümkün?
4857 sayılı İş Kanunu m.18 uyarınca işe iade davası açabilmek için şu şartlar birlikte aranır: işyerinde en az 30 işçi çalışması, işçinin en az 6 aylık kıdeminin bulunması, iş sözleşmesinin belirsiz süreli olması, işçinin işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili olmaması. Bu şartlar varken işveren geçerli neden göstermeden veya gösterdiği sebep yetersiz kalarak işçiyi çıkarmışsa, işçi feshin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade talep edebilir.
Fazla mesai ücreti ödenmiyor, ne yapabilirim?
İş Kanunu m.41 uyarınca haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai sayılır ve normal saat ücretinin %50 fazlasıyla ödenmesi gerekir. Fazla mesai ücretinin ödenmemesi durumunda işçi; tanık, mesai çizelgesi, kamera kayıtları, telefon ve WhatsApp yazışmaları, vardiya kayıtları gibi delillerle alacak talebinde bulunabilir. Ücret alacaklarında zamanaşımı 5 yıldır, bu süre içinde dava açılması gerekir. Fazla mesai ücretinin ödenmemesi aynı zamanda işçi için haklı fesih sebebi sayılır.
İş kazası geçirdim, hangi tazminatları talep edebilirim?
İş kazası geçiren işçi ve yakınları, somut duruma göre şu tazminatları talep edebilir: maddi tazminat (iş göremezlik, kazanç kaybı), manevi tazminat, destekten yoksun kalma tazminatı (ölüm halinde yakınlar için), iyileşme/tedavi giderleri. SGK tarafından bağlanan gelir/aylık varsa, talep edilecek tazminat hesabında bu düşülür. İşverenin kusur oranı, kazanın oluş şekli ve kaza sonrası iş göremezlik oranı tazminat miktarını belirleyen ana faktörlerdir. İş kazası tazminatı davalarında zamanaşımı kural olarak 10 yıldır.
Sigortasız çalıştım, geçmişe dönük sigortamı yaptırabilir miyim?
SGK'ya bildirilmeden sigortasız çalışılan süreler için hizmet tespiti davası açılabilir. Bu dava, çalışmanın gerçekleştiği yıl sonundan itibaren 5 yıllık hak düşürücü süreye tabidir. Tanık beyanları, ücret bordroları, banka hesap hareketleri, e-posta yazışmaları, işyerine giriş-çıkış kayıtları gibi deliller sunulabilir. Dava SGK ve işveren aleyhine birlikte açılır. Davanın kabulü halinde söz konusu süreler sigortalı hizmet olarak kabul edilir ve emeklilik hesaplamasında dikkate alınır.