Yapay Zekâ ile İçerik Üretmenin Hukuki Boyutu: Telif, Kişisel Veri ve Sorumluluk

Üretken yapay zekâ araçları; metin, görsel, video, ses ve tasarım üretiminde günlük hayatın ve iş süreçlerinin önemli bir parçası hâline geldi. Ancak bir içeriğin yapay zekâ aracılığıyla oluşturulması, o içeriğin hukuki sorumluluktan bağımsız olduğu anlamına gelmemektedir.

Yapay zekâ kullanılarak oluşturulan içerikler; telif hakları, kişisel verilerin korunması, kişilik hakları, ticari reklamlar ve tüketicinin korunması gibi farklı hukuk alanlarında sonuç doğurabilir. İçeriğin hangi amaçla üretildiği, hangi verilerin kullanıldığı, gerçek kişilere ait unsurlar içerip içermediği ve nerede yayımlandığı hukuki değerlendirmeyi değiştirebilir.

Yapay Zekâ ile İçerik Üretmek Hukuka Aykırı mı?

Hayır. Yapay zekâ araçları kullanılarak metin, görsel, video, müzik veya başka içerikler üretilmesi tek başına hukuka aykırı değildir.

Hukuki değerlendirmede önemli olan yapay zekâ aracının hangi amaçla kullanıldığı, sisteme hangi verilerin aktarıldığı, ortaya çıkan içeriğin üçüncü kişilerin haklarına zarar verip vermediği ve içeriğin hangi bağlamda yayımlandığıdır.

Örneğin tamamen kurgusal bir görsel oluşturmak ile gerçek bir kişinin yüzünü veya sesini kullanarak o kişiyi söylemediği bir sözü söylüyormuş gibi göstermek aynı hukuki sonucu doğurmaz.

Türkiye'de Yapay Zekâyı Düzenleyen Özel Bir Kanun Var mı?

Türkiye'de yapay zekânın geliştirilmesi ve kullanımını bütün yönleriyle düzenleyen genel bir yapay zekâ kanunu bugün itibarıyla yürürlükte değildir.

Türkiye Büyük Millet Meclisine yapay zekâ konusunda çeşitli kanun teklifleri sunulmuş olmakla birlikte bunların bir kısmı hâlen komisyon aşamasındadır.

Bu nedenle yapay zekâdan kaynaklanan hukuki sorunlar bugün ağırlıklı olarak mevcut mevzuat üzerinden değerlendirilmektedir.

Başlıca hukuki düzenlemeler arasında;

• 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu,
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu,
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu,
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu,
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun,
• Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği

yer almaktadır.

Yapay Zekâ İçeriğinin Sorumluluğu Kime Aittir?

"Bunu yapay zekâ oluşturdu" şeklindeki açıklama, içeriği kullanan veya yayımlayan kişinin hukuki sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Bir kişi veya işletme yapay zekâ tarafından oluşturulan içeriği seçiyor, düzenliyor, yayımlıyor veya ticari amaçla kullanıyorsa içeriğin hukuka uygunluğu bakımından sorumluluk gündeme gelebilir.

Özellikle üçüncü kişilerin telif haklarını, kişilik haklarını veya kişisel verilerini ihlal eden içeriklerde yapay zekâ aracının kullanılmış olması tek başına sorumluluktan kurtulma nedeni oluşturmaz.

Yapay Zekâ ve Telif Hakkı Arasındaki İlişki Nedir?

Yapay zekâ ile içerik üretiminde en çok tartışılan konulardan biri telif hakkıdır.

Bir yapay zekâ sistemine verilen komut sonucunda ortaya çıkan görsel, metin, müzik veya tasarımın telif hukuku bakımından korunup korunmayacağı; içerikteki insan katkısının niteliğine ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Türk telif hukukunda eser kavramı, sahibinin hususiyetini taşıyan fikri ürünlerle bağlantılıdır. Bu nedenle insanın yaratıcı katkısının bulunmadığı tamamen otomatik yapay zekâ üretimlerinin klasik anlamda eser sahipliği bakımından nasıl değerlendirileceği hukuki tartışmalara konu olmaya devam etmektedir.

Bununla birlikte, bir yapay zekâ çıktısının ayrıca telif hakkı ihlali oluşturması mümkündür.

Yapay Zekâ Başkasının Eserine Benzeyen İçerik Üretirse Ne Olur?

Yapay zekâ tarafından oluşturulan bir içeriğin mevcut bir fotoğrafı, illüstrasyonu, müziği, yazıyı veya başka bir korunan eseri hukuken anlamlı ölçüde kopyalaması ya da izinsiz biçimde kullanması durumunda telif hakkı uyuşmazlıkları gündeme gelebilir.

İçeriğin yapay zekâ tarafından oluşturulmuş olması, üçüncü kişilere ait fikri hakların dikkate alınması gerekliliğini ortadan kaldırmaz.

Özellikle ticari kullanım öncesinde oluşturulan içeriğin başka eserlerle olan benzerliği ve kullanılan yapay zekâ hizmetinin lisans koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Bir Sanatçının Tarzını Yapay Zekâ ile Taklit Etmek Serbest mi?

Bir sanatçının genel tarzından esinlenmek ile sanatçıya ait belirli bir eserin veya korunan unsurların kopyalanması aynı hukuki durum değildir.

Salt bir görsel tarzın veya estetik yaklaşımın telif koruması ile somut bir eserin telif koruması birbirinden ayrılmalıdır.

Ancak oluşturulan içeriğin belirli bir sanatçının mevcut eserini yeniden üretmesi, onun eserlerinden korunan unsurları içermesi veya tüketicide sanatçının kendisi tarafından hazırlanmış olduğu izlenimi yaratması hâlinde telif, haksız rekabet veya kişilik hakkı gibi farklı hukuki sorunlar ortaya çıkabilir.

Gerçek Bir Kişinin Yüzü Yapay Zekâ ile Kullanılabilir mi?

Bir kişinin fotoğrafı, yüzü ve görüntüsü kişilik hakları ve kişisel verilerin korunması bakımından hukuki koruma altında olabilir.

Bu nedenle gerçek bir kişinin görüntüsünü yapay zekâ aracına yüklemek, kişinin görüntüsünü değiştirmek veya o kişiye ait yeni görüntüler üretmek her durumda serbest kabul edilemez.

Özellikle kişinin izni olmadan ticari tanıtım, reklam veya kişiyi gerçekte bulunmadığı bir ortamda göstermeye yönelik yapay zekâ içerikleri farklı hukuki sorumluluklara yol açabilir.

Bir Kişinin Sesini Yapay Zekâ ile Taklit Etmek Mümkün mü?

Teknik olarak bir kişinin sesini yapay zekâ ile taklit etmek veya yeni ses kayıtları oluşturmak mümkün olsa da hukuki açıdan kişinin rızası, kişilik hakları, kişisel verilerin korunması ve içeriğin kullanım amacı önem taşır.

Bir kişinin hiç söylemediği sözleri onun sesiyle söylüyormuş gibi gösteren içerikler özellikle yanıltma, itibarın zedelenmesi, dolandırıcılık ve reklam amacıyla kullanım gibi durumlarda daha ciddi hukuki riskler doğurabilir.

Deepfake İçerikler Her Zaman Yasak mı?

Deepfake teknolojisi kullanılarak içerik üretilmesi tek başına bütün durumlarda yasak değildir. Eğitim, sanat, sinema, mizah veya açıkça kurgu olduğu belli olan içerikler farklı şekilde değerlendirilebilir.

Ancak gerçek kişinin rızası dışında kişinin görüntüsü veya sesinin kullanılması, yanlış bir olayın gerçekmiş gibi gösterilmesi, kişinin itibarının zedelenmesi veya tüketicinin yanıltılması durumlarında hukuki sorumluluk ortaya çıkabilir.

İçeriğin gerçek bir kayıt olduğu izlenimini yaratıp yaratmadığı da değerlendirmede önem taşıyabilir.

Yapay Zekâ Araçlarına Kişisel Veri Yüklenebilir mi?

Üretken yapay zekâ araçlarına kişisel veri aktarılması, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir.

Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından yayımlanan Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi'nde, üretken yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesi ve kullanılması sırasında gerçekleştirilen kişisel veri işleme faaliyetleri KVKK kapsamında ele alınmaktadır.

Bir kişinin adı, telefon numarası, e-posta adresi, fotoğrafı veya başka bir kişisel verisinin bir yapay zekâ sistemine aktarılması durumunda veri işleme faaliyetinin hukuki dayanağı bulunmalıdır.

Şirket Çalışanları Yapay Zekâya Müşteri Verisi Yükleyebilir mi?

Kurumsal yapay zekâ kullanımında dikkat edilmesi gereken önemli konulardan biri, çalışanların şirket içerisinde eriştikleri kişisel veya gizli bilgileri üçüncü taraf yapay zekâ sistemlerine aktarmasıdır.

Müşteri bilgileri, çalışan verileri, sözleşmeler, ticari sırlar, sağlık bilgileri veya başka hassas belgelerin kontrolsüz biçimde üretken yapay zekâ sistemlerine girilmesi veri güvenliği ve gizlilik açısından risk oluşturabilir.

İşletmelerin kullandıkları yapay zekâ araçlarının veri saklama, eğitim amacıyla veri kullanma, veri aktarımı ve güvenlik politikalarını incelemesi önem taşımaktadır.

Özel Nitelikli Kişisel Veriler Açısından Risk Daha mı Yüksek?

Sağlık bilgileri, biyometrik veriler ve kanunda özel nitelikli kişisel veri olarak kabul edilen diğer veri kategorileri daha sıkı koruma kurallarına tabidir.

Bu nedenle özel nitelikli kişisel verilerin üretken yapay zekâ araçlarına aktarılması öncesinde kişisel veri işleme şartlarının, güvenlik tedbirlerinin ve varsa veri aktarımı süreçlerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Yapay Zekâ Aracı Verileri Yurt Dışına Aktarabilir mi?

Kullanılan yapay zekâ hizmetinin sunucularının veya hizmet sağlayıcısının yurt dışında bulunması durumunda kişisel verilerin yurt dışına aktarılması gündeme gelebilir.

Bu durumda KVKK'nın kişisel verilerin yurt dışına aktarılmasına ilişkin hükümleri ve güncel ikincil düzenlemeler dikkate alınmalıdır.

Dolayısıyla bir yapay zekâ aracının yalnızca internet üzerinden erişilebilir olması, kişisel verilerin herhangi bir değerlendirme yapılmadan sisteme yüklenebileceği anlamına gelmez.

Yapay Zekâ ile Oluşturulan Reklamlarda Yeni Kurallar Neler?

Türkiye'de 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği değişiklikleri, yapay zekâ ile oluşturulan belirli reklam içerikleri bakımından yeni şeffaflık kuralları getirmiştir.

Tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde etkileyebilecek biçimde yapay zekâ veya benzeri yazılımların kullanıldığı durumlarda ve insandan ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin reklamlarda kullanılması hâlinde tüketicinin bu konuda açık şekilde bilgilendirilmesi gerekebilir.

Gerçek Bir Kişinin Yapay Zekâ Kopyası Reklamda Kullanılabilir mi?

Yeni reklam düzenlemelerinde gerçek kişilerin yapay zekâ aracılığıyla oluşturulan dijital kopyalarının kullanımı bakımından ayrıca sınırlamalar bulunmaktadır.

Gerçek bir kişinin dijital kopyasının, gerçeğe aykırı şekilde o kişinin bir mal veya hizmeti kullandığı, deneyimlediği veya tavsiye ettiği izlenimini oluşturacak biçimde reklamlarda kullanılması hukuka aykırı kabul edilebilir.

Örneğin bir kişinin hiç kullanmadığı bir ürünü yapay zekâ ile hazırlanmış videosunda tavsiye ediyormuş gibi gösterilmesi tüketicinin yanıltılması ve kişinin hakları açısından sorun oluşturabilir.

Yapay Zekâ ile Üretilmiş Influencer Kullanılabilir mi?

Yapay zekâ tarafından oluşturulan sanal karakterlerin reklam ve pazarlama faaliyetlerinde kullanılması mümkündür. Ancak tüketicinin bu karakteri gerçek bir kişi sanmasına neden olacak uygulamalar bakımından şeffaflık kuralları gündeme gelir.

Özellikle insandan ayırt edilmesi mümkün olmayan yapay zekâ karakterlerinin ticari reklamlarda kullanılması durumunda karakterin yapay zekâ ürünü olduğunun açık ve anlaşılır biçimde belirtilmesi gerekebilir.

Yapay Zekâ Kullanıldığını Her İçerikte Belirtmek Gerekiyor mu?

Türkiye'de bugün itibarıyla bütün yapay zekâ içeriklerinin istisnasız şekilde "yapay zekâ ile oluşturulmuştur" şeklinde etiketlenmesini zorunlu tutan genel bir düzenleme bulunmamaktadır.

Ancak içeriğin reklam niteliği, gerçek kişilerle bağlantısı, tüketiciyi yanıltma ihtimali ve kullanılan teknolojiye göre özel bilgilendirme yükümlülükleri ortaya çıkabilir.

Bu nedenle yapay zekâ kullanıldığı bilgisinin açıklanması gerekip gerekmediği içeriğin niteliğine göre değerlendirilmelidir.

Avrupa Birliği'nde Yapay Zekâ İçerikleri İçin Ne Değişti?

Avrupa Birliği'nin Yapay Zekâ Tüzüğü olarak bilinen AI Act kapsamında belirli yapay zekâ sistemleri ve yapay olarak oluşturulmuş içerikler için şeffaflık yükümlülükleri getirilmiştir.

AI Act'in 50. maddesinde yer alan önemli şeffaflık hükümleri 2 Ağustos 2026 tarihinde uygulanmaya başlamıştır.

Bu hükümler, belirli yapay zekâ sistemleri tarafından üretilen veya değiştirilen içeriklerin makine tarafından tespit edilebilir biçimde işaretlenmesi ve deepfake niteliğindeki bazı içeriklerde yapay olarak oluşturulduğunun veya değiştirildiğinin açıklanması gibi yükümlülükler içermektedir.

Chatbot Kullanıcısına Yapay Zekâ Olduğunu Söylemek Zorunda mı?

Avrupa Birliği AI Act kapsamındaki belirli sistemlerde, kişilerin bir yapay zekâ sistemi ile doğrudan etkileşime girdiklerini anlayabilmeleri için bilgilendirme yapılması gerekebilir.

Bu yükümlülüğün kapsamı kullanılan sistemin özelliklerine ve AI Act kapsamında hangi role sahip olunduğuna göre değişebilir.

AB Kuralları Türkiye'deki Şirketleri Etkileyebilir mi?

Bir işletmenin Türkiye'de kurulmuş olması, Avrupa Birliği yapay zekâ mevzuatının hiçbir durumda uygulanmayacağı anlamına gelmez.

AB pazarına ürün veya hizmet sunulması, yapay zekâ sisteminin çıktılarının Avrupa Birliği içerisinde kullanılması veya AI Act'in coğrafi kapsamına giren başka bir bağlantının bulunması durumunda AB düzenlemeleri ayrıca önem kazanabilir.

Bu nedenle özellikle Avrupa Birliği ülkelerinde faaliyet gösteren veya bu pazara dijital hizmet sunan işletmelerin AI Act kapsamındaki yükümlülükleri ayrıca değerlendirmesi gerekebilir.

Türkiye ile Avrupa Birliği Arasındaki Temel Fark Nedir?

Türkiye'de yapay zekânın genel kullanımını düzenleyen tek ve kapsamlı bir kanun henüz yürürlükte değildir. Hukuki değerlendirmeler mevcut sektör ve hak temelli düzenlemeler üzerinden yapılmaktadır.

Avrupa Birliği'nde ise AI Act, yapay zekâ sistemlerini risk ve kullanım alanlarına göre sınıflandıran daha kapsamlı bir düzenleyici çerçeve oluşturmuştur.

Bununla birlikte her iki hukuk sisteminde de kişisel veri, telif hakkı, tüketicinin korunması ve kişilik hakları gibi mevcut hukuk alanları yapay zekâ kullanımında önemini korumaktadır.

Yapay Zekâ ile İçerik Üretirken Nelere Dikkat Edilebilir?

Yapay zekâ araçlarıyla içerik üretirken hukuki riskleri azaltmak amacıyla içeriğin kullanım amacı ve kullanılan veriler önceden değerlendirilmelidir.

• Gerçek kişilere ait fotoğraf, ses veya kişisel verilerin kullanılma koşulları kontrol edilmelidir.
• Gizli, kurumsal veya kişisel bilgilerin yapay zekâ araçlarına kontrolsüz biçimde yüklenmesinden kaçınılmalıdır.
• Yapay zekâ çıktısının mevcut eserleri izinsiz biçimde kopyalayıp kopyalamadığı değerlendirilmelidir.
• Ticari reklam amacıyla kullanılan yapay zekâ içeriklerinde güncel reklam mevzuatındaki şeffaflık kuralları dikkate alınmalıdır.
• Yapay zekâ tarafından oluşturulan bilgi ve iddiaların doğruluğu yayımlanmadan önce kontrol edilmelidir.
• Kullanılan yapay zekâ hizmetinin kullanım ve lisans koşulları incelenmelidir.

Yapay Zekâ Yanlış Bilgi Üretirse Sorumluluk Ortadan Kalkar mı?

Üretken yapay zekâ sistemleri gerçeğe aykırı veya hatalı bilgiler üretebilir.

Bir yapay zekâ çıktısının kontrol edilmeden yayımlanması ve bu içerik nedeniyle başka bir kişinin zarara uğraması durumunda, içeriği kullanan veya yayımlayan kişinin sorumluluğu somut olayın özelliklerine göre gündeme gelebilir.

Bu nedenle özellikle sağlık, hukuk, finans, ürün performansı veya bir kişi hakkında ileri sürülen olgusal iddialar yayımlanmadan önce güvenilir kaynaklardan doğrulanmalıdır.

Yapay Zekâ ile Üretilen İçeriğin Altına Kaynak Yazmak Yeterli mi?

Bir içeriğin yapay zekâ ile oluşturulduğunun belirtilmesi, içeriğin hukuka uygun olduğu anlamına gelmez.

Örneğin üçüncü bir kişinin fotoğrafının izinsiz kullanılması durumunda "yapay zekâ ile oluşturuldu" açıklaması kişilik hakkı veya kişisel veri ihlalini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Aynı şekilde telif hakkı ihlali içeren bir içeriğin yapay zekâ ile üretildiğinin açıklanması da olası telif sorumluluğunu otomatik olarak kaldırmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yapay zekâ ile görsel üretmek yasal mı?

Evet, yapay zekâ ile görsel üretmek tek başına hukuka aykırı değildir. Ancak kullanılan veriler, içeriğin üçüncü kişilerin haklarına etkisi ve kullanım amacı ayrıca değerlendirilmelidir.

Yapay zekâ ile üretilen görselin telif hakkı kime aittir?

Bu sorunun cevabı insanın yaratıcı katkısının niteliğine ve üretim sürecine göre değişebilir. Tamamen otomatik yapay zekâ çıktılarının klasik eser sahipliği bakımından durumu hukukta tartışılmaya devam etmektedir.

Başkasının fotoğrafını yapay zekâya yüklemek serbest mi?

Her durumda değil. Fotoğrafın kişisel veri ve kişilik hakları bakımından korunması nedeniyle kullanım amacı, hukuki dayanak ve kişinin hakları dikkate alınmalıdır.

Yapay zekâya müşteri bilgisi yüklenebilir mi?

Kişisel veri içeren bilgilerin yapay zekâ sistemine yüklenmesi KVKK kapsamında bir veri işleme veya aktarım faaliyeti oluşturabilir. Hukuki dayanak ve veri güvenliği şartları değerlendirilmelidir.

Yapay zekâ ile üretilen her içerik etiketlenmek zorunda mı?

Türkiye'de bütün yapay zekâ içerikleri için geçerli genel bir etiketleme zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak reklam mevzuatı ve içeriğin niteliğine bağlı özel şeffaflık yükümlülükleri bulunabilir.

AI influencer kullanmak yasak mı?

Hayır. Sanal veya yapay zekâ ile oluşturulan karakterlerin kullanılması tek başına yasak değildir. Ancak reklam niteliğindeki içeriklerde tüketicinin karakterin niteliği konusunda yanıltılmaması gerekir.

Deepfake içerik oluşturmak suç mudur?

Deepfake teknolojisinin kullanılması tek başına her durumda suç oluşturmaz. İçeriğin amacı, kişinin rızası, kişilik haklarına etkisi ve içeriğin dolandırıcılık, tehdit veya başka bir hukuka aykırı fiilde kullanılıp kullanılmadığı önem taşır.

Avrupa Birliği AI Act Türkiye'de geçerli mi?

AI Act doğrudan Avrupa Birliği mevzuatıdır. Bununla birlikte düzenlemenin coğrafi kapsamına giren faaliyetleri bulunan Türkiye merkezli kişi ve işletmeler açısından da yükümlülükler doğurabilir.

Sonuç ve Değerlendirme

Yapay zekâ ile içerik üretimi hukuken yasak bir faaliyet değildir. Ancak kullanılan teknolojinin yeni olması, mevcut hukuk kurallarının uygulanmayacağı anlamına gelmez.

Yapay zekâ ile üretilen içeriklerde telif hakları, kişisel verilerin korunması, kişilik hakları, ticari reklam düzenlemeleri ve tüketicinin yanıltılmaması gibi farklı hukuk alanlarının birlikte değerlendirilmesi gerekebilir.

Özellikle gerçek kişilere ait yüz ve seslerin kullanılması, kurumsal veya kişisel verilerin üretken yapay zekâ sistemlerine aktarılması ve yapay zekâ çıktılarının ticari reklamlarda kullanılması daha dikkatli değerlendirilmesi gereken alanlar arasındadır.

Türkiye'deki mevcut düzenlemelerin yanı sıra Avrupa Birliği'nde 2 Ağustos 2026 tarihinde uygulanmaya başlayan AI Act şeffaflık hükümleri de uluslararası faaliyet gösteren kişi ve işletmeler açısından önem taşımaktadır.

Kaynaklar

• 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
• Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
• Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği
• 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren ticari reklam düzenlemeleri
• Avrupa Birliği Yapay Zekâ Tüzüğü (AI Act)
• Avrupa Komisyonu, AI Act 50. madde şeffaflık yükümlülüklerine ilişkin 2026 tarihli rehber ve açıklamalar