Dava Harcı Nedir, Nasıl Hesaplanır?
Dava harcı, davacının dava açarken devlete ödediği yargı harcıdır. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun ekindeki (1) Sayılı Tarife ile düzenlenir ve her yıl yeniden değerleme oranı uyarınca güncellenir. 2026 yılı için 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe giren güncel tarife; başvuru harcı, karar ve ilam harcı (peşin/nispi/maktu), keşif harcı ile temyiz harçlarını kapsar. Ayrıca davacının dava açılışında HMK m.120 uyarınca gider avansı da yatırması gerekir.
Dava harcı hesaplama aracımız; AAÜT 2026 ve HMK gider avansı tarifesini birlikte dikkate alarak başvuru harcı + peşin karar/ilam harcı + keşif harcı + tanık ve bilirkişi gider avansı + vekalet suret harcı + baro pulu + UYAP gider avansı kalemlerinin tümünü tek hesaplamada gösterir.
Maktu ve Nispi Karar/İlam Harcı Ayrımı
492 sk. (1) sayılı tarifenin III. başlığında yer alan karar ve ilam harcı iki türde uygulanır:
- Nispi Karar ve İlam Harcı: Konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen davalarda dava değerinin binde 68,31'i (%6,831) tutarındadır. Bu harcın 1/4'ü dava açılışında peşin yatırılır; kalan 3/4'ü karar sonrası alınır. Nispi harç 732 TL'den aşağı olamaz.
- Maktu Karar ve İlam Harcı: Konusu para olmayan davalarda (boşanma, velayet, tahliye, ad değişikliği vb.) ve davanın reddi kararlarında 732 TL sabit harç alınır.
- Tedbir/Tespit/İhtiyati Haciz: Bu kararlarda 1.206 TL maktu harç uygulanır.
- İstinaf ve Temyiz: BAM ve Yargıtay/Danıştay'a temyiz başvurularında 2.002 TL ile 3.608,50 TL arası harçlar yer alır.
2026 Yılı Mahkemelere Göre Başvuru Harçları
492 sk. (1) sayılı tarifenin I. başlığında düzenlenen güncel başvuru harçları:
- Sulh Hukuk Mahkemesi / İcra Hukuk Mahkemesi: 335,20 TL
- Asliye Hukuk, Aile, İş, Kadastro, Tüketici, Ticaret, Fikri Haklar, Denizcilik: 732,00 TL
- İdare ve Vergi Mahkemeleri: 732,00 TL
- Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) / Bölge İdare Mahkemesi (BİM): 1.124,50 TL
- Yargıtay ve Danıştay: 1.124,50 TL (başvurma) / 1.526,20 TL (Danıştay başvurma)
- Anayasa Mahkemesi (Bireysel Başvuru): 6.024,10 TL
- Tüketici Mahkemesi: Tüm harçlardan muaf (TKHK m.73-A)
Peşin Karar ve İlam Harcı Hesaplama Örnekleri
Konusu para olan davalarda nispi harç hesaplama örnekleri (binde 68,31 oran üzerinden, 1/4'ü peşin):
- 100.000 TL alacak davası: Tam nispi harç 100.000 × 0,06831 = 6.831 TL → Peşin (1/4): 1.707,75 TL
- 500.000 TL alacak davası: Tam nispi 34.155 TL → Peşin: 8.538,75 TL
- 1.000.000 TL alacak davası: Tam nispi 68.310 TL → Peşin: 17.077,50 TL
- Asgari Sınır: Hesaplanan nispi harç 732 TL'den düşükse, 732 TL alınır
Önemli: Peşin yatırılan 1/4 harç, karar sonunda hesaplanan tam nispi harçtan düşülür. Davanın kaybedilmesi halinde kalan 3/4'lük harç davacıdan, kazanılması halinde ise davalıdan tahsil edilir (HMK m.323).
Gider Avansı Nedir? (HMK M.120)
HMK m.120 uyarınca davacı, dava açılışında harçların yanı sıra gider avansı da yatırmak zorundadır. Adalet Bakanlığı'nın her yıl Ekim ayında yayımladığı "Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi" ile belirlenen avans; yargılama süresince yapılacak tebligat, müzekkere, bilirkişi, tanık, keşif vb. masrafları karşılamak içindir. 2026 yılı için ortalama gider avansı:
- Standart Avans: 3.000 — 4.000 TL arası (mahkeme türüne göre değişir)
- Tanık Başına Tanık Gideri: 250 TL ortalama (yol gideri + tazminat)
- Bilirkişi Ücreti: Mahkeme türüne göre 1.900 — 3.800 TL arası
- Keşif Harcı: 5.188,00 TL (492 sk.)
- Tebligat: Taraf başına ortalama 265 TL (PTT 04.02.2026 tarifesi)
Davacı dava sonunda artan miktarı geri alır; eksik kalırsa ek avans yatırması istenir. Gider avansının yatırılmaması halinde dava açılmamış sayılabilir (HMK m.120/2).
Avukat ile Davaya Vekalet ve Ek Harçlar
Davacı veya davalı avukat ile temsil ediliyorsa şu ek harçlar gündeme gelir:
- Vekalet Suret Harcı (104,00 TL): Avukatın tasdik ettiği vekaletname suretinin dosyaya sunulması için 492 sk. uyarınca alınan harç
- Baro Pulu (164,00 TL): Avukatlık Kanunu m.27 uyarınca her vekaletnameye yapıştırılan TBB pulu — TBB Staj Kredi Yönetmeliği gereği stajyer avukatlar için kullanılır
- Avukatlık Ücreti (AAÜT): Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre dava türüne ve değerine bağlı olarak vekalet ücreti hesaplama aracımızdan öğrenebilirsiniz
Tüketici Mahkemesi Harç Muafiyeti
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un m.73-A hükmü uyarınca tüketici mahkemelerindeki davalar her türlü harçtan ve gider avansından muaftır. Tüketici davaları için davacı sadece tebligat masrafını yatırır; başvuru harcı, peşin karar ilam harcı veya gider avansı alınmaz. Ayrıca tüketici dilerse Tüketici Hakem Heyetlerine de başvurabilir; belirli parasal sınırlar altında bu zorunludur.
İdari Yargıda Dava Harçları
İdare ve Vergi Mahkemelerinde açılan iptal ve tam yargı davalarında da harç alınır:
- Başvuru Harcı: 732,00 TL
- İptal Davası (Maktu): 732,00 TL maktu karar ve ilam harcı
- Tam Yargı Davası: Talep edilen tazminat tutarının binde 68,31'i nispi karar ve ilam harcı (1/4 peşin)
- Vergi Davası (Nispi): Vergi/ceza tutarının binde 4,55'i — 732 TL'den az olamaz
- BİM İstinaf: 2.002,00 TL veya 2.121,70 TL (vergi)
- Yürütmenin Durdurulması Kararı: 1.206,00 TL maktu
Harç Eksik Yatırılırsa Ne Olur?
Harçlar Kanunu m.30-32 hükümleri uyarınca eksik harç yatırılması halinde:
- Mahkeme, eksik harcı tamamlamak için davacıya 2 haftalık kesin süre verir
- Süresinde tamamlanmazsa dava işleme alınmaz ve dosya işlemden kaldırılır
- Hiç harç ödenmeden açılan davalar geçerli sayılmaz
- Adli yardım (HMK m.334-340) talep edenler harçlardan muaf tutulabilir — yoksulluk belgesi gerekir
- Kamu kurumları, belediyeler ve bazı vakıflar harç muafiyetinden yararlanabilir
Tahkim, Arabuluculuk ve Harç Muafiyetleri
Bazı uyuşmazlık çözüm yolları harç muafiyetinden yararlanır:
- Tahkim Yargılaması: 492 sk. uyarınca nispi harç alınmaz; sadece maktu harç uygulanır
- Arabuluculuk Sonrası Karar: Arabuluculuk son tutanağına dayanan kararlarda 732 TL maktu harç
- İhtiyati Tedbir/Haciz: 1.206 TL maktu harç (delil tespiti dahil)
- Görevsizlik/Yetkisizlik Sonrası Yeni Dava: Başvuru harcı tekrar alınmaz
- İcra Mahkemesi Şikayeti: Maktu 732 TL karar harcı
Dava Açma ve Hukuki Destek
Dava açılışında doğru harç hesaplaması, davacının hak kaybı yaşamaması açısından kritiktir. Eksik harç yatırılması davanın işlem görmemesine; fazla harç ise gereksiz nakit yüküne sebep olur. Dava türü, yetkili mahkeme, gider avansı ve harç hesaplaması konusunda profesyonel destek için iletişim sayfamızdan bizimle görüşebilir veya çalışma alanlarımızı inceleyebilirsiniz.